ពីមាក់ងាយនយោបាយ ទៅជាមហិច្ឆិតានយោបាយ៖ អ្នកប្រាជ្ញវ័យក្មេងរបស់កម្ពុជាចង់ចូលនយោបាយ
លី គឹមឡុង ក្នុងពិធីចែកសញ្ញាបត្រ នៅប្រទេសអង់គ្លេស។ រូបថតដែលបានផ្តល់
ភ្នំពេញ៖ មានអាយុ ២២ឆ្នាំ លី គឹមឡុង កំពុងសិក្សាអំពីប្រជាភិថុតិនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍កម្រិតបណ្ឌិតរួចហើយ។ ប៉ុន្តែមហិច្ឆតារបស់គាត់ពង្រីកហួសពីការសិក្សា៖ គាត់សង្ឃឹមថាថ្ងៃណាមួយនឹងចូលប្រឡូកក្នុងនយោបាយខ្លួនឯង នៅក្នុងប្រទេសដែលប្រធានបទនេះនៅតែត្រូវបានចាត់ទុកដោយមនុស្សមួយចំនួនថាជារឿងគ្រោះថ្នាក់ ការបែកបាក់ ឬជៀសវាងបានល្អបំផុត។
អ្នកនិពន្ធ និងជានិស្សិតបណ្ឌិតផ្នែកនយោបាយនៅសាកលវិទ្យាល័យ Suffolk ក្នុងទីក្រុង Ipswich ប្រទេសអង់គ្លេស លោក Kimlong កំពុងស្រាវជ្រាវអំពីប្រជាភិថុតិនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលជាវិស័យដែលគាត់ជឿថានៅតែត្រូវបានស្រាវជ្រាវប្រៀបធៀបបើទោះជាមានការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលនៃនយោបាយប្រជានិយមនៅទូទាំងតំបន់ក៏ដោយ។
សម្រាប់ គីមឡុង ចំណាប់អារម្មណ៍គឺផ្ទាល់ខ្លួន ក៏ដូចជាការសិក្សា។ កើតនៅទីក្រុងភ្នំពេញ គាត់បានចាប់អារម្មណ៍ថា ហេតុអ្វីបានជាសង្គមមានការវិវឌ្ឍខុសគ្នា និងរបៀបដែលការសម្រេចចិត្តខាងនយោបាយអាចតម្រង់ទិសដៅរបស់ប្រទេសជាតិ។
ចំណាប់អារម្មណ៍របស់គាត់លើនយោបាយបានចាប់ផ្តើមនៅពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាមានគណបក្សនយោបាយធំៗចំនួនពីរ។ កាលនៅក្មេង គាត់តែងតែស្តាប់ការពិភាក្សានយោបាយតាមវិទ្យុ និងមើលការពិភាក្សានយោបាយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍។
លោក គឹមឡុង មានប្រសាសន៍ថា “នៅពេលខ្ញុំបន្តការសិក្សា ខ្ញុំបានចាប់អារម្មណ៍ជាពិសេសអំពីរបៀបដែលមតិសាធារណៈត្រូវបានបង្កើតឡើង និងរបៀបដែលការនិទានរឿងនយោបាយរីករាលដាល។
ស្រាវជ្រាវប្រជានិយមនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍
ការស្រាវជ្រាវបណ្ឌិត គីមឡុង ពិនិត្យទៅលើប្រជាភិថុតិ ដែលជាបាតុភូតនយោបាយមួយ ដែលបានទទួលឥទ្ធិពលនៅក្នុងផ្នែកជាច្រើននៃពិភពលោក។ គាត់បានជ្រើសរើសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាការផ្តោតអារម្មណ៍របស់គាត់មួយផ្នែក ដោយសារតែគាត់មើលឃើញចន្លោះប្រហោងសំខាន់ៗនៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍សិក្សា។
អឺរ៉ុប និងអាមេរិកបានបង្កើតការស្រាវជ្រាវយ៉ាងទូលំទូលាយលើនយោបាយប្រជានិយម និងប្រឆាំងឥស្សរជន រួមទាំងការសិក្សាអំពីមេដឹកនាំប្រជានិយម គណបក្ស និងចលនា។ លោក គីមឡុង ជឿជាក់ថា អាស៊ីអាគ្នេយ៍សមនឹងទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំង ជាពិសេសនៅក្នុងផ្នែកដូចជា តំណាងនយោបាយ និងភាពស្របច្បាប់។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “ខ្ញុំក៏ចាប់អារម្មណ៍លើការតំណាងផ្នែកនយោបាយ និងភាពស្របច្បាប់ផ្នែកនយោបាយផងដែរ ព្រោះទាំងនេះគឺជាផ្នែកដែលនៅតែមិនទាន់បានស្វែងយល់នៅក្នុងបរិបទអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
ចំណាប់អារម្មណ៍របស់គាត់ក្នុងនយោបាយក៏ពង្រីកទៅក្នុងការសរសេររបស់គាត់ដែរ។ ក្នុងនាមជាអ្នកនិពន្ធ គីមឡុង បានទទួលរហស្សនាមថា “The Damien Hirst of Philosophy” ដែលជាការយោងទៅលើវិធីសាស្រ្តមិនធម្មតារបស់គាត់ក្នុងការសរសេរ និងគំនិត។
គាត់ពណ៌នាអំពីស្ទីលរបស់គាត់ថាជា “ទស្សនវិជ្ជាតិចតួចបំផុតដែលមិនសមហេតុផល”។ ការងារមួយចំនួនរបស់គាត់ត្រូវបានគេប្រៀបធៀបជាមួយនឹងសិល្បៈសហសម័យរបស់ Damien Hirst ដោយសារតែការបង្ហាញ និងវិធីសាស្រ្តមិនធម្មតារបស់វា។
លី គឹមឡុង មានចំណាប់អារម្មណ៍លើនយោបាយតាំងពីក្មេង ហើយថែមទាំងបានសរសេរសៀវភៅជាច្រើនក្បាលផងដែរ។ រូបថតដែលបានផ្តល់
ដំណើរសិក្សាមិនធម្មតា
ផ្លូវសិក្សារបស់ គឹមឡុង មានល្បឿនលឿនមិនធម្មតា។
គាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅវិទ្យាល័យនៅអាយុ 17 ឆ្នាំ។ នៅអាយុ 21 ឆ្នាំ គាត់បានទទួលបរិញ្ញាបត្រផ្នែកសង្គមវិទ្យាពីសាកលវិទ្យាល័យ The Open ។ មួយឆ្នាំក្រោយមក គាត់បានបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យ Suffolk ជាកន្លែងដែលគាត់ត្រូវបានទទួលយកក្នុងកម្មវិធី PhD ។
គីមឡុង បាននិយាយថា គាត់បានបញ្ចប់សំណើស្រាវជ្រាវថ្នាក់បណ្ឌិតរបស់គាត់ មុនពេលបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ចាប់ផ្តើមរៀបចំការសិក្សាថ្នាក់បណ្ឌិតឱ្យបានឆាប់។
សម្រាប់សិស្សដែលពិចារណា PhD នៅវ័យក្មេង គាត់បាននិយាយថាការបញ្ចប់វិទ្យាល័យមុនអាយុអាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍មួយដោយអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេជៀសវាងឆ្នាំគ្រឹះដែលអាចជួយសន្សំសំចៃទាំងពេលវេលា និងថ្លៃសិក្សា។
លោកក៏បានណែនាំផងដែរអំពីគុណវុឌ្ឍិដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិដូចជាកម្រិត A ឬកម្មវិធីសិក្សាអន្តរជាតិផ្សេងទៀតសម្រាប់សិស្សដែលគ្រោងទៅសិក្សានៅបរទេស។
“ប្រសិនបើអ្នកចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការបន្តថ្នាក់បណ្ឌិត ចូរធ្វើឱ្យចេតនារបស់អ្នកច្បាស់លាស់តាំងពីដំបូង ឬយ៉ាងហោចណាស់ពាក់កណ្តាលនៃសញ្ញាបត្រអនុបណ្ឌិតរបស់អ្នក។ និយាយជាមួយសាស្ត្រាចារ្យរបស់អ្នកដើម្បីឱ្យពួកគេស្គាល់អ្នកឱ្យច្បាស់ និងអាចជួយអ្នកពេញមួយដំណើរការកម្មវិធី” ។
បំបែកការមាក់ងាយជុំវិញការសិក្សានយោបាយ
យ៉ាងណាមិញ សម្រាប់លោក គឹមឡុង ស្នាដៃសិក្សាគឺជាផ្នែកមួយនៃរឿងប៉ុណ្ណោះ។
លោកជឿជាក់ថា កម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវជម្នះការមាក់ងាយជុំវិញការសិក្សានយោបាយ ប្រសិនបើត្រូវអភិវឌ្ឍមនុស្សឱ្យកាន់តែមានជំនាញផ្នែកនយោបាយ អភិបាលកិច្ច និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា និស្សិតជាច្រើនមានការបាក់ទឹកចិត្តក្នុងការសិក្សានយោបាយ ដោយសារតែរបួសប្រវត្តិសាស្ត្រ លទ្ធភាពទទួលបានព័ត៌មានមានកម្រិត និងឧបសគ្គផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។
មនុស្សជំនាន់មុនអាចនឹងប្រាប់យុវជនថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាសិក្សានយោបាយ?តើអ្នកចង់ត្រូវគ្រាប់កាំភ្លើងទេ? ឬ៖ “ហេតុអ្វីត្រូវសិក្សានយោបាយ? អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងត្រូវបានសម្រេចដោយអ្នកដទៃរួចហើយ”។
លោក គីមឡុង មានប្រសាសន៍ថា “ខ្ញុំជឿថា អាកប្បកិរិយាទាំងនេះមិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យបាក់ទឹកចិត្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញយ៉ាងទូលំទូលាយអំពីចំនួនប្រជាជនកម្ពុជាដែលយល់ឃើញពីនយោបាយ”។
លោកអះអាងថា វិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិកាន់តែមានសារៈសំខាន់នៅក្នុងពិភពលោកដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមក ជាពិសេសផ្នែកអភិបាលកិច្ច ការទូត គោលនយោបាយសាធារណៈ និងការដោះស្រាយជម្លោះ។
និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាអាចបន្តអាជីពជាអ្នកវិភាគគោលនយោបាយ អ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកប្រាស្រ័យទាក់ទង អ្នកការទូត អ្នកសិក្សា និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាការងារឱ្យអង្គការអន្តរជាតិ ស្ថាប័នគិត សាកលវិទ្យាល័យ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនឯកជន។
លី គឹមឡុង ថតរូបជាមួយគ្រួសារក្នុងពិធីទទួលសញ្ញាបត្រនៅចក្រភពអង់គ្លេស។ រូបថតដែលបានផ្តល់
តុល្យភាពមហិច្ឆតា និងសុខុមាលភាព
វឌ្ឍនភាពសិក្សារបស់ គីមឡុង ក៏មកជាមួយតម្លៃឱកាសដ៏សំខាន់ផងដែរ ជាពិសេសពេលវេលា។
ការបន្តការសិក្សាថ្នាក់បណ្ឌិតតម្រូវឱ្យគាត់ធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពនៃការស្រាវជ្រាវ និងទំនួលខុសត្រូវសិក្សាជាមួយនឹងសុខុមាលភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត និងជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់។
គាត់បាននិយាយថា៖ «ការផ្តល់ឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពរបស់ខ្ញុំចំពោះគ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតអាចជាការលំបាកមួយ។
ការរស់នៅក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍មានតម្លៃថ្លៃផងដែរ ដែលតម្រូវឱ្យគាត់គ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុរបស់គាត់ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ គាត់ពឹងផ្អែកជាចម្បងលើថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ បន្ថែមដោយ bursaries និងជំនួយមួយចំនួន។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ជាជាងមើលឃើញសម្ពាធទាំងនេះគ្រាន់តែជាឧបសគ្គ លោក គឹមឡុង ចាត់ទុកវាជាផ្នែកមួយនៃការអប់រំរបស់គាត់។
គាត់បាននិយាយថា បទពិសោធន៍បានបង្រៀនគាត់ឱ្យកាន់តែរៀបចំ និងកែលម្អការគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងហិរញ្ញវត្ថុរបស់គាត់ ខណៈពេលដែលគាត់រៀនធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពនៃការទទួលខុសត្រូវប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងសុខុមាលភាពរបស់គាត់។
គាត់បាននិយាយថា “ខ្ញុំជឿថាបទពិសោធន៍ទាំងនេះបានជួយឱ្យខ្ញុំកាន់តែមានភាពធន់ និងត្រៀមខ្លួនកាន់តែប្រសើរឡើងសម្រាប់ទសវត្សរ៍ខាងមុខ” ។
ពីការស្រាវជ្រាវដល់ផលប៉ះពាល់សង្គម
ទោះបីជាលោក គីមឡុង នៅតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៃអាជីពសិក្សារបស់គាត់ ប៉ុន្តែគាត់សង្ឃឹមថា ការស្រាវជ្រាវរបស់គាត់នឹងរួមចំណែកលើសពីសាកលវិទ្យាល័យ និងទស្សនាវដ្តីសិក្សា។
គាត់មើលឃើញថា ការស្រាវជ្រាវជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីប្រជែងនឹងការសន្មត់ ពិនិត្យស្ថិតិដោយរិះគន់ និងលើកទឹកចិត្តមនុស្សឱ្យពិចារណាពីបញ្ហានយោបាយពីទស្សនៈជាច្រើន។
ការស្រាវជ្រាវរបស់គាត់ស្តីពីប្រជាជននិយម និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងនយោបាយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ពិនិត្យមើលពីរបៀបដែលមេដឹកនាំនយោបាយទំនាក់ទំនងជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ និងបង្កើតការទាក់ទាញផ្នែកនយោបាយ។ លោកសង្ឃឹមថា នេះអាចជួយប្រជាជនយល់កាន់តែច្បាស់អំពីនយោបាយសហសម័យ និងអភិបាលកិច្ចប្រជាធិបតេយ្យ។
គាត់បាននិយាយថា “វាក៏អាចជួយយើងឱ្យទទួលស្គាល់ទង់ក្រហម ដែលជាសញ្ញាព្រមាន – នៅក្នុងអ្នកនយោបាយមួយចំនួន និងលើកទឹកចិត្តឱ្យយើងគិតឱ្យបានហ្មត់ចត់បន្ថែមទៀតអំពីអ្នកដែលយើងបោះឆ្នោតឱ្យនៅក្នុងការបោះឆ្នោត” ។
វាមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសនៅក្នុងយុគសម័យដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមអាចបង្កើតមតិសាធារណៈក្នុងល្បឿនមិនធម្មតា។
លោកបានបន្តថា៖ «ខ្ញុំគិតថាវាមានសារៈសំខាន់នៅពេលដែលមនុស្សទទួលបានព័ត៌មានដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់តាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមនិងវេទិកាឌីជីថលផ្សេងទៀត»។
លី គឹមឡុង គ្រោងចូលប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយ និងបន្តសរសេរសៀវភៅ។ រូបថតដែលបានផ្តល់
ការផ្តល់អំណាចដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ
សាររបស់លោក គីម ឡុង ទៅកាន់យុវជនកម្ពុជាគឺត្រង់៖ កាលៈទេសៈរបស់ពួកគេមិនគួរកំណត់ដែនកំណត់នៃមហិច្ឆតារបស់ពួកគេនោះទេ។
គាត់លើកទឹកចិត្តយុវជនឱ្យនៅតែចង់ដឹងចង់ឃើញ សួរសំណួរ និងកុំខ្លាចមុខវិជ្ជាពិបាក ឬមុខវិជ្ជាដែលមិនធ្លាប់សិក្សា
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវការយុវជនដែលមានឆន្ទៈក្នុងការគិតពិចារណា រៀនសូត្រពីពិភពខាងក្រៅ និងនាំយកចំណេះដឹងនោះមករួមចំណែកដល់ប្រទេសជាទីស្រឡាញ់របស់យើង។ កាលៈទេសៈរបស់អ្នកអាចមានឥទ្ធិពលលើកន្លែងដែលអ្នកចាប់ផ្តើម ប៉ុន្តែពួកគេមិនចាំបាច់កំណត់ថាតើអ្នកបញ្ចប់ជីវិតនៅទីណានោះទេ”។
លោកក៏ចង់ឱ្យប្រទេសកម្ពុជាបង្កើតប្រព័ន្ធដ៏រឹងមាំមួយសម្រាប់ផ្ទៀងផ្ទាត់គុណវុឌ្ឍិសិក្សា ដើម្បីការពារភាពជឿជាក់នៃសាកលវិទ្យាល័យ និងអ្នកស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួន។
គីមឡុង បាននិយាយថា មនុស្សដែលមានគុណវុឌ្ឍិក្លែងក្លាយ ឬមិនទទួលស្គាល់ ពេលខ្លះអាចបង្ហាញខ្លួនឯងថាជាអ្នកប្រាជ្ញស្របច្បាប់។ គាត់បាននិយាយថា នៅពេលដែលមនុស្សបែបនេះត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលទូរទស្សន៍ ឬវិទ្យុក្នុងនាមជាអ្នកជំនាញ ពួកគេប្រថុយនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ភាពជឿជាក់ និងតម្លៃនៃសមិទ្ធផលសិក្សាពិតប្រាកដ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “ខ្ញុំគិតថានេះគឺជាអ្វីដែលគួរតែត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ប្រសិនបើកម្ពុជាចង់ពង្រឹងបរិយាកាសសិក្សានិងស្រាវជ្រាវ។ ខ្ញុំមើលឃើញថានេះជាសោកនាដកម្មមួយ”។
ពីបណ្ឌិត្យសភាទៅនយោបាយ
សម្រាប់ពេលនេះ គីមឡុង នៅតែផ្តោតលើការស្រាវជ្រាវ និងការសរសេររបស់គាត់។ សៀវភៅបន្ទាប់របស់គាត់នឹងផ្តោតទៅលើលទ្ធិប្រជានិយម ខណៈដែលគាត់ក៏មានគម្រោងស្វែងយល់ពីទិដ្ឋភាពផ្សេងៗនៃសង្គមខ្មែរតាមរយៈទស្សនៈសង្គមវិទ្យាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់។
ប៉ុន្តែការសិក្សាប្រហែលជាមិនមែនជាគោលដៅចុងក្រោយរបស់គាត់ទេ។
ក្រឡេកមើលទៅខាងមុខ លោក គឹមឡុង សង្ឃឹមថានឹងចូលប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយ ដែលជាផ្លូវមួយដែលនាំគាត់ពីការសិក្សាពីអំណាចនយោបាយ ដើម្បីស្វែងរកតួនាទីក្នុងការបង្កើតវា។
ផែនការរបស់គាត់អាចនឹងផ្លាស់ប្តូរ គាត់ទទួលស្គាល់។ ប៉ុន្តែចំណាប់អារម្មណ៍របស់គាត់ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា និងការអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយ និងសង្គមនៅតែជាចំណុចស្នូលនៃមហិច្ឆតារបស់គាត់។
លោក គឹមឡុង មានប្រសាសន៍ថា “ខ្ញុំក៏ចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការសរសេរអំពីទិដ្ឋភាពផ្សេងៗនៃសង្គមខ្មែរ តាមទស្សនៈសង្គមវិទ្យាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្ញុំ ដោយសង្ឃឹមថាការងាររបស់ខ្ញុំអាចរួមចំណែកដល់ការយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីប្រទេសកម្ពុជា និងប្រជាជនរបស់ខ្លួន”។
