ប្រទេសកម្ពុជាព័ត៌មាន

​ភ្នំពេញ​៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា​បាន​ថ្លែង​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ថា លោក​រំពឹងថា​ភាពជាប់គាំង​នយោបាយ​ដែល​មើលឃើញថា​គណបក្សប្រឆាំង​ធ្វើ​ពហិការ​សភា​នឹង​បញ្ចប់​នៅ​ចុង​សប្តាហ៍​នេះ​ជាមួយនឹង​កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​ភាគី​ទាំងពីរ​។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានថ្លែងថា លោក និងលោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង បានព្រមព្រៀងគ្នាជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីចុះហត្ថលេខាលើកតិកាសញ្ញាកាលពីថ្ងៃសុក្រ ដើម្បីអនុវត្តកំណែទម្រង់នយោបាយ ដើម្បីឱ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទទួលបានអាសនៈសភា ដែលខ្លួនទទួលបាននៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលកាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅ។ លោក​បាន​និយាយ​ថា ការ​ទម្លាយ​ព័ត៌មាន​បាន​កើត​ឡើង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ការ​សន្ទនា​តាម​ទូរស័ព្ទ​ជិត​មួយ​ម៉ោង​រវាង​បុរស​ទាំង​ពីរ​កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ។

គណបក្ស​ប្រឆាំង​បាន​ជំទាស់​នឹង​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត ដោយ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​កំពុង​កាន់​អំណាច​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។

កាសែត ខេមបូឌា ដេលី បាន​ដក​ស្រង់​សំដី​លោក សម រង្ស៊ី ដែល​បាន​បញ្ជាក់​ពី​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​បណ្តោះអាសន្ន​សម្រាប់​ការ​ចុះ​ហត្ថលេខា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ។

លោក អេង ឆៃអ៊ាង អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រឆាំង និងជាសមាជិកសភា បានបញ្ជាក់ថា មេដឹកនាំគណបក្សទាំងពីរបាននិយាយ ហើយថាពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើកំណែទម្រង់ស្ថាប័នបោះឆ្នោតរដ្ឋ និងច្បាប់ផ្សាយ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យគណបក្សប្រឆាំងមានទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុផ្ទាល់ខ្លួន។ ស្ថានីយ៍។

លោក​ថា​មិន​ឯកភាព​លើ​កាលបរិច្ឆេទ​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​សកល​ដំបូង​ឡើយ ដោយ​លោក សម រង្ស៊ី អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៧។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​ថា លោក​នឹង​យល់ព្រម​បន្ត​កាលបរិច្ឆេទ​បោះឆ្នោត​ដល់​ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៨ ចាប់​ពី​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៨ ដែល​អាច​ឲ្យ​មាន​ការ​បោះ​ឆ្នោត។ កន្លែង​ដែល​មាន​អាកាសធាតុ​ល្អ​ប្រសើរ ដោយ​មិន​អាច​មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​ត្រូពិច។

លោក ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​ថា កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​នេះ​នឹង​ត្រូវ​ចុះ​ហត្ថលេខា​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហមុនី នៅ​ព្រះបរមរាជវាំង ប្រសិន​បើ​អនុប្រធាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង​លោក កឹម សុខា យល់ព្រម។ លោក​បាន​បន្ត​ថា សេចក្តី​ព្រាង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​រៀបចំ។

ដំបូងឡើយ គណបក្សប្រឆាំងទាមទារឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យលើការបោះឆ្នោតកាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅ ហើយបានបដិសេធមិនទទួលយកកៅអីរបស់ពួកគេនៅក្នុងសភា នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលនឹងមិនយល់ព្រមចំពោះការស៊ើបអង្កេតនេះ។ ពួក​គេ​តវ៉ា​ជា​ច្រើន​ខែ​មក​ហើយ ទាមទារ​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន ចុះ​ចេញ​ពី​តំណែង ហើយ​ហៅ​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្មី។

លទ្ធផលផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតបានពង្រីកការគ្រប់គ្រងរយៈពេល 28 ឆ្នាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដោយផ្តល់ឱ្យគណបក្សរបស់គាត់នូវអាសនៈចំនួន 68 នៅក្នុងរដ្ឋសភា បើធៀបនឹង 55 សម្រាប់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលជាការជំរុញដ៏សំខាន់មួយលើសចំនួន 29 អាសនៈដែលគណបក្សប្រឆាំងធ្លាប់បាននៅក្នុងសភាមុន។

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីម្សិលមិញបានអំពាវនាវឱ្យប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ ដើម្បីកាត់បន្ថយវិសមភាពដែលកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងដោយជំងឺរាតត្បាត Covid-19 ។

ថ្លែងសុន្ទរកថាក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំលើកទី 80 នៃគណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក (UN-ESCAP) ក្រោមប្រធានបទ “ការប្រើប្រាស់ការច្នៃប្រឌិតឌីជីថលសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព” នៅទីក្រុងបាងកក នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការច្នៃប្រឌិតឌីជីថលសម្រាប់ ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព ការការពារបរិស្ថាន និងភាពធន់។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍ថា បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលក៏អាចជួយបំពេញតម្រូវការថ្មីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា “តាមរយៈការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា យើងអាចបង្រួមគម្លាតសម្រាប់ការទទួលបានឱកាស និងសេវាកម្មសំខាន់ៗ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យយើងចែករំលែកផ្លែផ្កានៃការអភិវឌ្ឍន៍ស្មើៗគ្នាជាមួយប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់”។

បើតាមលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏ដូចប្រទេសដទៃទៀតដែរ កម្ពុជាចាត់ទុកបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលជាកត្តាជំរុញដ៏សំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រោះវាអាចជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងបង្កើនលទ្ធភាពទទួលបានសេវាសាធារណៈសំខាន់ៗ។

“បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលអាចកសាងសង្គមស៊ីវិល័យទំនើប ដែលប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់អាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ភាពជឿជាក់ និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ វា​អាច​ជួយ​រក្សា​អត្តសញ្ញាណ​ជាតិ និង​វប្បធម៌​ផង​ដែរ»។

ក្នុងន័យនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ បានសម្រេចអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រមន្ទីរបញ្ចកោណដំណាក់កាលទី១ ដែលមានអាទិភាពចំនួន៥ គឺប្រជាពលរដ្ឋ ផ្លូវថ្នល់ ទឹក ភ្លើង និងបច្ចេកវិទ្យា។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះមានគោលបំណងកសាងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងសង្គម។

លើសពីនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលក៏កំពុងអនុវត្តក្របខណ្ឌគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលកម្ពុជា ២០២១-២០៣៥ គោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលឌីជីថលកម្ពុជា ២០២២-២០៣៥ គោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា ២០២៣-២០២៨ និងគោលនយោបាយជាតិស្តីពីវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និង ការច្នៃប្រឌិត 2020-2030។

ក្នុងបរិបទសកល និងតំបន់ កម្ពុជាបាននិងកំពុងចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការអនុវត្តរបៀបវារៈគោលនយោបាយឌីជីថល ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ឌីជីថលក្នុងតំបន់ និងសកល រួមទាំង ‘ផែនការមេឌីជីថលអាស៊ាន 2025’ និង ‘យុទ្ធសាស្រ្តឌីជីថល 2022-2025’ ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ កម្ពុជាបាននិងកំពុងចូលរួមក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមឌីជីថលអាស៊ានផ្សេងៗ ជាពិសេសការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងក្របខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលអាស៊ាន (DEFA) ដែលមានគោលបំណងផ្តល់នូវវិធីសាស្រ្តថ្នាក់តំបន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងទូលំទូលាយក្នុងការលើកកម្ពស់ឌីជីថលនីយកម្មនៅកម្ពុជា។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានសម្តែងក្តីសង្ឃឹមថា វេទិកានេះនឹងអាចដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនដូចជា គម្លាតឌីជីថលរវាងប្រទេស និងរវាងទីក្រុង និងរវាងទីក្រុង និងជនបទ កង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការទទួលបានសេវាអ៊ីនធឺណិតប្រកបដោយគុណភាព។

សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាការដោះមីនសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមនៅកម្ពុជា ដែលនៅតែជាឧបសគ្គចម្បងក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ និងការទទួលបានសេវាអ៊ីនធឺណិតប្រកបដោយគុណភាព។ ដោយទទួលស្គាល់ពីភាពចាំបាច់នេះ ការដោះមីនត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជាធាតុទី១៨ នៅក្នុងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់កម្ពុជា។

លោកបានបន្ថែមថា ប្រទេសកម្ពុជានៅតែប្តេជ្ញាអនុវត្តកាតព្វកិច្ចដែលមានចែងក្នុងអនុសញ្ញាអូតាវ៉ាស្តីពីការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ ការផ្ទុក ការផលិត និងការផ្ទេរមីនប្រឆាំងមនុស្ស។

ទន្ទឹមនឹងនោះ ក្នុងឋានៈជាប្រធានអនុសញ្ញាអូតាវ៉ានៅឆ្នាំនេះ កម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យលើកទី៥ ក្រោមប្រធានបទ «កិច្ចប្រជុំកំពូលសៀមរាប-អង្គរ ដើម្បីពិភពលោកគ្មានមីន» ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤។ បានអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាប្រកបដោយនិរន្តរភាព ដើម្បីលុបបំបាត់មីនទាំងអស់។

មុនព្រឹត្តិការណ៍នេះ លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី លី ធុច កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយលោកស្រី Armida Salsiah Alisjahbana អគ្គលេខាធិការរងអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) និងជាលេខាធិការប្រតិបត្តិនៃ ESCAP ដើម្បីពង្រីក និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា និង UN-ESCAP ។

កិច្ចប្រជុំនេះមានការចូលរួមពីលោក ហ៊ុន សារឿន ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ គណៈប្រតិភូក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា គណៈកម្មាធិការជាតិសម្រាប់ ESCAP និង CMAA ។

គណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ដែលអមដំណើរនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅកាន់ទីក្រុងបាងកក រួមមាន សុខ ចិន្តាសោភា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោក លី ធុច ទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកបេសកកម្មពិសេស និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិ ESCAP លោក ជា វ៉ាន់ដេត។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ក្រៅពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀត។

ភ្នំពេញ៖ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឲ្យដឹងថា ទាហាន២០នាក់បានស្លាប់ និងជាច្រើននាក់ទៀតរងរបួស ក្នុងហេតុការណ៍ផ្ទុះគ្រាប់រំសេវ នៅមូលដ្ឋានទ័ពមួយកន្លែង នៅភាគខាងលិចនៃប្រទេសកម្ពុជា នៅរសៀលថ្ងៃសៅរ៍នេះ។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​ថ្លែង​ក្នុង​ហ្វេសប៊ុក​ថា លោក​មាន​ការ​តក់ស្លុត​ជា​ខ្លាំង​ពេល​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​នៃ​ការ​ផ្ទុះ​អាវុធ​នៅ​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។

ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​កាលពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ លោក​បាន​បញ្ជាក់​ជា​ថ្មី​ពី​ការ​បើក​ចំហ​របស់​កម្ពុជា​ចំពោះ​ការ​វិនិយោគ​ពី​គ្រប់​ប្រទេស។ លោកបានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការទាក់ទាញវិនិយោគិនបរទេសមកពីប្រទេសផ្សេងៗ និងស្វាគមន៍ឱកាសសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ បន្ថែមលើនេះ លោកបានលើកឡើងទៀតថា ក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែកន្លងទៅនេះ កម្ពុជាបានមើលឃើញពីភាពប្រសើរឡើងនៃស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ និងបានទាក់ទាញការវិនិយោគក្នុងស្រុក និងបរទេសជិត 4 ពាន់លានដុល្លារ។ គម្រោង​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​នឹង​បង្កើត​ការងារ​ប្រហែល 190,000 កន្លែង​សម្រាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់គាត់ក្នុងការជំរុញការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច បង្កើតឱកាសការងារ និងបង្កើនទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយប្រទេសទាំងអស់។

ស្វែងយល់ពីការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស និងដំណើរការវិវត្តន៍របស់ខ្លួននៅកម្ពុជា

ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) សំដៅលើការវិនិយោគរយៈពេលវែងដែលធ្វើឡើងដោយភាគីនៅក្នុងប្រទេសមួយចូលទៅក្នុងអាជីវកម្ម ឬសាជីវកម្មនៅក្នុងប្រទេសមួយផ្សេងទៀតដើម្បីបង្កើតផលប្រយោជន៍យូរអង្វែង។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឧទាហរណ៍នៃការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសរួមមានការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន Ford នៅក្នុងរោងចក្រដំឡើងរថយន្តនៅស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ការសាងសង់តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងព្រះសីហនុ និងការវិនិយោគរបស់ Rosewood Hotels & Resorts នៅរាជធានីភ្នំពេញ។

នៅមុនទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ប្រទេសកម្ពុជាបានតស៊ូដើម្បីទាក់ទាញ FDI ដ៏សំខាន់ដោយសារតែប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏ច្របូកច្របល់របស់ខ្លួនដែលត្រូវបានសម្គាល់ដោយអស្ថិរភាពនយោបាយ ដែលឱកាសវិនិយោគមានកម្រិត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 កម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងបើកទីផ្សាររបស់ខ្លួនដល់វិនិយោគិនបរទេស។ រដ្ឋាភិបាលបានអនុវត្តគោលនយោបាយធ្វើសេរីភាវូបនីយកម្មពាណិជ្ជកម្ម ធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្មសហគ្រាសរដ្ឋ និងកែលម្អបរិយាកាសធុរកិច្ច ជំរុញលំហូរ FDI ។ យូរៗ​ទៅ​កម្ពុជា​បាន​ឃើញ​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ជា​លំដាប់​នៃ FDI ។

ចាប់ពីឆ្នាំ 2012 ដល់ឆ្នាំ 2020 ប្រទេសកម្ពុជាមានការកើនឡើងនៃការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសដោយឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតគឺ 14.1% ។ ការកើនឡើងនេះត្រូវបានជំរុញដោយកត្តាដូចជាបរិយាកាសវិនិយោគបើកចំហរបស់ប្រទេស ការលើកទឹកចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល និងការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ គួរកត់សម្គាល់ថា ការកើនឡើងនៃការវិនិយោគពីបណ្តាប្រទេសដូចជាប្រទេសចិន តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមដូចជា Belt and Road Initiative បានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការកើនឡើងនៃ FDI ក្នុងអំឡុងពេលនោះ។

ទោះបីជា FDI របស់កម្ពុជាត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយកត្តាខាងក្រៅដូចជាជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២០ ក៏ដោយ ក៏មានការជំរុញការវិនិយោគពីបរទេសនាពេលថ្មីៗនេះ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃលំហូរ FDI 41.6% ក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ 2023 បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ 2022។ ការកើនឡើងនេះអាចត្រូវបានកំណត់ដោយលក្ខខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចអំណោយផល ស្ថិរភាពនយោបាយ ឱកាសទីផ្សារ វឌ្ឍនភាពបច្ចេកវិទ្យា និងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលទាក់ទាញវិនិយោគិនបរទេស។ រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវច្បាប់ថ្មីស្តីពីការវិនិយោគក្នុងឆ្នាំ 2021 ដើម្បីរក្សាសន្ទុះវិជ្ជមាននេះ។ ច្បាប់នេះមានគោលបំណងបង្កើតក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ប្រកបដោយតម្លាភាពសម្រាប់ការវិនិយោគ និងលើកកម្ពស់ការវិនិយោគប្រកបដោយគុណភាព ប្រសិទ្ធភាព និងប្រសិទ្ធភាព។ វារួមបញ្ចូលបទប្បញ្ញត្តិសម្រាប់ការលើកទឹកចិត្តវិនិយោគ ការធានាវិនិយោគិន និងនីតិវិធីវិនិយោគ។

តើ FDI ជាច្រកទ្វារឆ្ពោះទៅរកភាពរុងរឿងរបស់កម្ពុជាយ៉ាងដូចម្តេច?

ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសកម្ពុជា រួមចំណែកដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន។ អត្ថប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់មួយគឺការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ការអនុវត្តការគ្រប់គ្រង និងជំនាញពីអ្នកវិនិយោគបរទេសទៅកាន់កម្មករក្នុងស្រុក។ ការផ្ទេរចំណេះដឹងនេះធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវគុណភាពនៃផលិតផល និងសេវាកម្មដែលផលិតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួនកាន់តែមានការប្រកួតប្រជែងលើឆាកអន្តរជាតិ។ លោក ជា វុទ្ធី អគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការវិនិយោគរបស់ចិនបានចាក់បញ្ចូលដើមទុន និងបច្ចេកវិទ្យា និងបង្កើតការងារ បង្កើនផលិតកម្ម និងជំរុញសមាហរណកម្មកម្ពុជាទៅក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។

លើសពីនេះ FDI ជួយធ្វើពិពិធកម្មមូលដ្ឋានឧស្សាហកម្មរបស់កម្ពុជាតាមរយៈការទាក់ទាញការវិនិយោគក្នុងវិស័យដូចជា ផលិតកម្ម កសិកម្ម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសេវាកម្ម។ ដោយពឹងផ្អែកជាប្រវត្តិសាស្ត្រលើវិស័យកសិកម្ម ជាពិសេសការដាំដុះស្រូវ ប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅរកការផលិត និងវិស័យផ្សេងៗទៀត។ ជាឧទាហរណ៍ ឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌមានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងដោយសារតែការវិនិយោគពីបរទេស។ ជាមួយនឹងរោងចក្រជាង 700 ដែលមានកម្មករជាង 800,000 នាក់ ឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌគឺជាវិស័យមួយក្នុងចំណោមវិស័យលេចធ្លោរបស់កម្ពុជា។ ការធ្វើពិពិធកម្មនេះធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកាន់តែមានភាពធន់ និងមិនសូវពឹងផ្អែកលើវិស័យតែមួយសម្រាប់កំណើន។

វិនិយោគិនបរទេសជារឿយៗចូលរួមក្នុងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ពង្រឹងបណ្តាញដឹកជញ្ជូន ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពល ទូរគមនាគមន៍ និងគ្រឿងបរិក្ខារសំខាន់ៗ។ ការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រដល់ប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម និងរួមចំណែកដល់ប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចរួម និងការប្រកួតប្រជែង។ ឧទាហរណ៍ដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយ គឺផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ តម្លៃ 2 ពាន់លានដុល្លារ ដែលសម្ពោធកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ 2022 ដែលអាចធ្វើទៅបានតាមរយៈការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស។ វាពង្រឹងការតភ្ជាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម និងពាណិជ្ជកម្ម រួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។

លំហូរ FDI ក៏មានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានលើការងារផងដែរ។ គម្រោងវិនិយោគដែលត្រូវបានអនុម័តក្នុងឆ្នាំ 2023 ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបង្កើតការងារប្រមាណ 307,000 កន្លែង កាត់បន្ថយអត្រាគ្មានការងារធ្វើ និងរួមចំណែកដល់ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជាគូសបញ្ជាក់ថា FDI នាំមកនូវដើមទុន និងបង្កើតឱកាសការងារសម្រាប់ប្រជាជនក្នុងស្រុក។

ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ វាក៏មានគុណវិបត្តិដែលទាក់ទងនឹង FDI ផងដែរ។ ការពឹងផ្អែកច្រើនពេកលើការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសអាចធ្វើឱ្យប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើក្រុមហ៊ុនជាក់លាក់សម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច ដែលធ្វើឱ្យវាងាយរងគ្រោះទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនបរទេសអាចមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើគោលនយោបាយក្នុងស្រុក និងដំណើរការធ្វើការសម្រេចចិត្ត ដែលអាចធ្វើឱ្យខូចសមត្ថភាពរបស់ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះក្នុងការបន្តគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន។ វិសមភាពនៃប្រាក់ចំណូលនៅក្នុងប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះក៏អាចកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ ព្រោះអត្ថប្រយោជន៍នៃ FDI ប្រហែលជាមិនត្រូវបានចែកចាយស្មើៗគ្នាក្នុងចំណោមប្រជាជននោះទេ។

ទីបំផុត FDI អាចគំរាមកំហែងដល់អាជីវកម្មក្នុងស្រុក សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ដែលអាចពិបាកក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយសាជីវកម្មពហុជាតិធំៗ។

សរុបមក ការទាក់ទាញការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាពរបស់កម្ពុជា វឌ្ឍនភាពបច្ចេកវិទ្យា ការធ្វើពិពិធកម្មឧស្សាហកម្ម ការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការលើកកម្ពស់ការនាំចេញ និងការបង្កើតការងារ។ តាមរយៈការជំរុញបរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់អ្នកវិនិយោគបរទេស កម្ពុជាអាចទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពី FDI ដើម្បីជំរុញការរីកចំរើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធត្រូវតែពិចារណាដោយប្រុងប្រយ័ត្ននូវគុណវិបត្តិនៃ FDI នៅពេលបង្កើតគោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រវិនិយោគ ដើម្បីធានាថា FDI រួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់គ្រប់ផ្នែកនៃសង្គមកម្ពុជា។

ការវិនិយោគពីប្រទេសចិនបានចាក់បញ្ចូលដើមទុនថ្មីមកកម្ពុជា នាំមកនូវបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ បង្កើតការងារ បង្កើនផលិតកម្ម និងការនាំចេញ និងជួយជំរុញការធ្វើសមាហរណកម្មរបស់ព្រះរាជាណាចក្រទៅក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ -លោក ជា វុទ្ធី អគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។

អ្នក​និពន្ធ​គឺ​ជា​អ្នក​វិភាគ​ឯករាជ្យ​កម្ពុជា។